เข้าชม 1139 ครั้ง

ปรับปรุงครั้งที่ / (วันที่ 24 เม.ย. 67 )

นำมาใช้งาน พ.ศ. 2567

ครอบคลุมใช้ในกระบวนการที่เกี่ยวข้องบางส่วน

ผู้พัฒนา : ศูนย์สุขภาพชุมชน
เบอร์โทร : 042-712-867 ต่อ 130

การพัฒนารูปแบบการบำบัดผู้ติดสารเสพติด : KSVR Model ศูนย์วิวัฒน์พลเมือง มทบ.29

ศูนย์สุขภาพชุมชน โรงพยาบาลค่ายกฤษณ์สีวะรา รับผิดชอบงานยาเสพติด ศูนย์วิวัฒน์พลเมือง มทบ.29 ได้ปรับปรุงหลักสูตรจาก Fast Model มาเป็น KSVR Model เพื่อให้เข้ากับบริบทของผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพ เนื่องจากผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพ ไม่เป็นไปตามเกณฑ์ที่ตั้งไว้ ส่วนใหญ่เป็นผู้ป่วยจิตเวช ประเด็นสำคัญคือในเดือนแรกที่ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพยังไม่ผ่านการถอน พิษยาเสพติดมาก่อน เราต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคีเครือข่าย โรงพยาบาลสกลนคร และโรงพยาบาลชุมชน ในการช่วยให้คำแนะนำในการบำบัดรักษา ทำให้ครูฝึกมีความ

คุณสมบัติ

รูปแบบและการดูแลผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพในรูปแบบ KSVR Model เป็น การดูแลผู้ใช้สารเสพติดรูปแบบใหม่ในการบำบัดรักษาฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดให้ตรงกับบริบทของศูนย์วิวัฒน์พลเมือง มทบ.29  

 

คุณลักษณะ

พัฒนา ต่อยอด Fast Model กระบวนการและระยะของการบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพ เป็น 5 ระยะดังนี้

ระยะที่ 1 ระยะถอนพิษยา ระยะนี้จะเป็นระยะที่มีการเพิ่มขึ้นมาจาก Fast Model เนื่องจากผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพบางรายยังไม่ผ่านการถอนพิษยาจากโรงพยาบาล บางรายถูกคุมตัวนำส่งโดยเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลและคุมตัวโดยเจ้าที่ตำรวจ เป็นผู้ป่วยกลุ่ม SMI-V ทำให้ยังไม่สามารถฟื้นฟูสมรรถภาพได้ในทันที ต้องได้รับการถอนพิษยาก่อน

ระยะที่ 2 ระยะจูงใจ ( Motivation phase )

ระยะที่ 3 ระยะบำบัดฟื้นฟู ( Treatment phase )

ระยะที่ 4 ระยะเตรียมกลับสู่งสังคม ( Re-entry phase )

ระยะที่ 5 ระยะติดตามหลังการรักษา ( After care phase )

ข้อมูลอื่น ๆ

รูปแบบ KSVR Model โดยแบ่งออกเป็น 5 ระยะ ดังนี้

       ระยะที่ 1 ระยะถอนพิษยา ระยะนี้จะเป็นระยะที่มีการเพิ่มขึ้นมาจาก Fast Model เนื่องจากผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพบางรายยังไม่ผ่านการถอนพิษยาจากโรงพยาบาล บางรายถูกคุมตัวนำส่งโดยเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลและคุมตัวโดยเจ้าที่ตำรวจ เป็นผู้ป่วยกลุ่ม SMI-V ทำให้ยังไม่สามารถฟื้นฟูสมรรถภาพได้ในทันที ต้องได้รับการถอนพิษยาก่อน ครูฝึกได้มีการประสานกับภาคีเครือข่ายโรงพยาบาลสกลนครและโรงพยาบาลชุมชนในการขอข้อมูลการรักษา ยาที่ใช้รักษา ผลการบำบัดที่ผ่านมา พร้อมทั้งการติดต่อครอบครัวเพื่อสอบถามพฤติกรรมขณะอยู่ที่บ้าน พื้นฐานครอบครัว เพื่อเป็นข้อมูลให้ครูฝึกใช้ในการดูแลผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพทุกราย จัดครูฝึกดูแลพิเศษในกลุ่มที่ต้องเฝ้าระวังเพื่อป้องกันอันตรายจากทั้งตนเองและผู้อื่น จัดให้มีเสนารักษ์ในการจัดยาให้ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพ ได้รับประทานตามแผนการรักษาทุกวัน เพื่อควบคุมอาการของผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพ หากผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพ มีอาการผิดปกติ หรือควบคุมอาการของโรคไม่ได้ จะมีการปรึกษาและส่งตัวไปยังโรงพยาบาลสกลนคร เพื่อรับการรักษา รวมถึงอาการเจ็บป่วยเบื้องต้นหรือโรคเรื้อรังอื่นๆ จะมีการส่งตัวรักษา ที่โรงพยาบาลค่ายกฤษณ์สีวะรา

       ระยะที่ 2 ระยะจูงใจ ระยะนี้จะทำควบคู่กับการถอนพิษยาในรายที่ไม่มีอาการทางจิตเวช โดยเราจะเน้นเรื่องเหตุผลของการมาอยู่ที่สถานฟื้นฟูสมรรถภาพแห่งนี้ เพื่อให้เกิดการยอมรับการบำบัดรักษาฟื้นฟูเพราะผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพหลายราย ไม่ได้เต็มใจเข้ามารับการรักษาและมีการให้ข้อมูลผลดีหรือสิ่งที่จะได้รับ

เมื่ออยู่ครบ120 วัน เพื่อเป็นการโน้มน้าวจิตใจ ป้องกันการหลบหนี  กฎระเบียบข้อปฏิบัติต่างๆ การอยู่ร่วมกัน การฝึกระเบียบแถว วินัยทหารเบื้องต้น การปฏิบัติกิจวัตรประจำวันของตนเอง จัดให้มีระบบเพื่อนช่วยเพื่อนในการดูแลซึ่งกันและกัน และครูฝึกดูแลด้วยความเข้มแข็ง แต่ไม่แข็งกระด้าง ดูแลด้วยความรัก ความเอาใจใส่เสมือนคนในครอบครัว รับฟังปัญหาอย่างเข้าใจ เพื่อสร้างความไว้วางใจ ไม่ให้เกิดความหวาดระแวง จัดกิจกรรมให้ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพได้ผ่อนคลายทั้งการออกกำลังกาย การเล่นกีฬา และมีดนตรี สันทนาการ จัดสิ่งแวดล้อมให้น่าอยู่ รู้สึกปลอดภัย ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพทุกรายสามารถปรับตัวได้ มีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ของตนเอง ปรับทัศนศติไปในการที่ดีขึ้น และพร้อมที่จะรับการฟื้นฟูสมรรถภาพ ระยะแรกและระยะที่2 ใช้เวลาประมาณ 1 เดือน

      ระยะที่ 3 ระยะบำบัดฟื้นฟู  เมื่อผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพมีร่างกายและจิตใจที่พร้อมในการฟื้นฟู

สมรรถภาพแล้ว  ครูฝึกจึงเริ่มเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูสมรรถภาพ ผ่านโปรแกรมกลุ่มบำบัดต่างๆ  งานบำบัด และการฟื้นฟูสมรรถภาพแบบเข้มข้นทางสายใหม่ (FAST Model) ประกอบด้วยองค์ประกอบ 4 ด้าน ได้แก่

1.การมีส่วนร่วมของครอบครัว (Family: F)  เราได้มีการนำครอบครัวเข้ามามีส่วนร่วมตั้งแต่วันแรกที่เข้ามา ในรายที่มีครอบครัวมาส่ง ครูฝึกได้มีการอธิบายรูปแบบ ขั้นตอนในการฟื้นฟูสมรรถภาพให้กับครอบครัวได้ทราบ เพื่อให้การบำบัดรักษาฟื้นฟูไปในแนวทางเดียวกัน รวมไปถึงมีการสอบถามซักประวัติข้อมูลผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพจากทางครอบครัว ทางโทรศัพท์ในรายที่ไม่มีครอบครัวมาส่ง ต้องยอมรับว่า ครอบครัวเป็นส่วนที่สำคัญมาก ในการบำบัดฟื้นฟูให้ประสบความสำเร็จ เพราะผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพบางราย โดยเฉพาะเคส SMI-V ที่เอะอะอาละวาด ทำร้ายครอบครัว เสพยาเสพติดซ้ำๆ เลิกไม่ได้สักที ก็จะเกิดการเมินแฉย หรือไม่ได้รับความสนใจจากครอบครัว ทำให้ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพลดคุณค่าในตัวเอง ไม่มีแรงจูงใจในการเลิกใช้ยาเสพติด จึงเป็นหน้าที่สำคัญของครูฝึกและเจ้าหน้าที่ ที่ต้องเป็นตัวเชื่อม ประสานงานระหว่างผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพและครอบครัวเพื่อให้การรักษาฟื้นฟูมีประสิทธิภาพ เราจะมีการเชิญชวนให้ครอบครัวได้มาเยี่ยมในระหว่างการบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพ มีการให้ความรู้แก่ครอบครัวเรื่องยาเสพติด เพื่อให้ครอบครัวเข้าใจ เปิดใจยอมรับมากขึ้น ได้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพก็จะมีกำลังใจในการฟื้นฟูสมรรถภาพและทำกิจกรรมต่างๆ

  1. กิจกรรมทางเลือก (Alternative Treatment Activity: A) เรามีการส่งเสริมสนับสนุน ในเรื่องที่ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพสนใจ หรือตามความถนัด เพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพ เช่นเรื่องการเกษตร เราจัดเจ้าหน้าที่อบรมให้ความรู้จากโครงการศาสตร์พระราชา มทบ.29 หรือสนใจเรื่องงานช่าง ได้มีเปิดหลักสูตรอบรมระยะสั้น การซ่อมเครื่องยนต์เล็ก การซ่อมเครื่องยนต์หนัก นอกเหนือจากชั่วโมงอบรม เรามีกิจกรรมสันทนาการ ให้ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพที่มีความสามารถด้านดนตรี ได้ร้องเพลง เล่นดนตรี ตามความสนใจ หรือจะออกกำลังกาย มีทั้งฟุตบอล ตะกร้อ และกีฬาอื่นๆ
  2. กระบวนการเรียนรู้เพื่อดูแลตนเอง (Self Help: S) มีการฝึกทักษะด้านต่างๆ เพื่อให้ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพ นำไปใช้ในการดูแลตนเอง เช่น การสำรวจตนเอง ให้ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพรู้จักข้อดีข้อด้อย

ของตนเอง ทักษะการสื่อสาร ฝึกให้ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพมีการสื่อสารอย่างถูกวิธี การแสดงอารมณ์และความรู้สึก  ทักษะการปฏิเสธ เพื่อป้องกันการกลับไปเสพซ้ำ

  1. กิจกรรมชุมชนบำบัด (Therapeutic Community: TC) เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพทำได้ดี ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพมีบทบาทหน้าที่ มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการอยู่ร่วมกัน ฝึกฝนพัฒนาตนเอง โดยในแต่ละคนจะมีบทบาทสำคัญ เช่น ผู้ควบคุม (COD) หัวหน้าทีมงาน (Work leader) สมาชิก (Resident)

       ระยะที่ 4 เตรียมตัวกลับคืนสู่สังคม  ในระยะนี้ยังมีการดำเนินกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง เน้นสอนทักษะในการใช้ชีวิต ทักษะการปฏิเสธเพื่อป้องกันการกลับไปเสพซ้ำ ให้คำแนะนำในการวางแผนชีวิต เป้าหมายในอนาคตเมื่อเสร็จจากการบำบัดฟื้นฟู การใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์เพื่อไม่ใช้กลับมายุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพในระยะนี้จะมีความพร้อม มีความเป็นผู้นำ สามารถจัดการตนเองและผู้อื่นได้เป็นอย่างดี กล้าแสดงออก มีความมั่นใจในตัวเอง เห็นคุณค่าในตัวเอง มีเป้าหมายในชีวิตว่าเมื่อออกไปแล้วจะทำอะไร จะประกอบอาชีพอะไร จะหลีกเลี่ยงหรือปฏิเสธไม่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติดได้อย่างไร เราได้จัดกรรมให้ผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพได้ลองออกไปใช้ชีวิต การเป็นเกษตรกร ที่แปลงผัก ของโครงการทหารพันธุ์ดี มทบ.29  เรามีการสอนงานสอนอาชีพตามความสนใจของผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพ มีการเปิดหลักสูตรการซ่อมเครื่องยนต์เล็ก เครื่องยนต์หนัก มีใบประกาศนียบัตรวิชาชีพเฉพาะ จากวิทยาลัยอาชีวศึกษาสกลนครเพื่อใช้ในการประกอบอาชีพในอนาคตได้

       การจำหน่าย  จะมีการประเมินพฤติกรรมของผู้ป่วยทุกเดือน เมื่อผู้ป่วยผ่านเกณฑ์การประเมินพฤติกรรมและอยู่จนครบการบำบัดฟื้นฟู 120 วันแล้ว จะมีการเชิญภาคีเครือข่ายได้แก่ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร โรงพยาบาลสกลนคร และโรงพยาบาลอำเภอต้นทางที่ส่งผู้ป่วยมาบำบัดฟื้นฟู ร่วมกันประเมินผู้ป่วย และเตรียมความพร้อมในการกลับสู่ครอบครัว โดยโรงพยาบาลอำเภอต้นทาง จะมีการประชุมหารือร่วมกับภาคีเครือข่าย ผู้นำชุมชนในพื้นที่ และครอบครัวของผู้ป่วยเพื่อวางแผนในการรับผู้ป่วยกลับคืนสู่ชุมชน ในวันที่ครบการบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพ จะมีการจัดงานพิธีคืนคนดีสู่สังคม มอบประกาศนียบัตรให้กับผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพ เชิญเจ้าหน้าที่จากโรงพยาบาลชุมชน ครอบครัวมารับผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพกลับบ้าน

        ระยะที่ 5 การติดตามหลังการบำบัดฟื้นฟู หลังจากผู้ป่วยเข้าบำบัดฟื้นฟูครบ 120 วันและสามารถกลับไปใช้ชีวิตได้ปกติสุขในชุมชนแล้ว ทางเราได้มีการติดตามผ่านแอพพิเคชั่นไลน์ ทั้งในห้องสนทนาแบบกลุ่ม และแบบส่วนตัว โดยให้ครอบครัวมีส่วนร่วมในการดูแลผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพ รายงานผ่านห้องสนทนา กิจวัตรประจำวันขณะอยู่ที่บ้าน การประกอบอาชีพ ความสัมพันธ์ในครอบครัวที่ดีขึ้น และจะมีการติดตามหลังการบำบัดฟื้นฟูโดยโรงพยาบาลชุมชน ติดตามเยี่ยมบ้านผู้ป่วยต่อไป